electionscount.info

electionscount.info › Վերլուծություն › Ընտրություններ 1995–2002

Հայաստան 1995–1996. խորհրդարանական ընտրությունների առաջին օրենքը և դրան հաջորդած ընտրությունները

Ընտրակարգերի վարկանիշային քվեարկությունում բազմամանդատ մեծամասնական նախագիծը ստացավ ավելի քան 70 ձայն՝ մոտ 40-ի դիմաց, սակայն առաջ քաշվեց միայն մյուս նախագիծը։

Բնօրինակ էջը electionscount.info-ում: Ընտրական իրավունքը և ընտրությունների կեղծումները (2010, PDF), էջ 37

Մինչև 1999 թ. ընտրություններին նվիրված գլուխը սկսվում է Գերագույն խորհրդում անկախ Հայաստանի առաջին խորհրդարանի ընտրության օրենքի շուրջ բանավեճով։ Մրցում էին երկու նախագիծ. մեկը համատեղում էր միամանդատ մեծամասնական ընտրատարածքները համամասնական կուսակցական ցուցակների հետ, մյուսը բազմամանդատ մեծամասնական ընտրակարգ էր, որի դեպքում ընտրողներն ամեն ընտրատարածքում ընտրում են մի քանի թեկնածու։

Ըստ գրքի՝ վարկանիշային քվեարկությունում երկրորդ նախագիծը ստացավ ավելի քան 70 ձայն, առաջինը՝ մոտ 40։ Այդուհանդերձ, քննարկման թողնվեց միայն առաջին նախագիծը. այն պաշտպանում էին թե՛ իշխող, թե՛ ընդդիմադիր կուսակցությունների ղեկավարները, որոնց շահերն այս հարցում համընկնում էին, իսկ երկրորդ նախագծին ներկայացման համար տրվեց տասը րոպե։ Հեղինակի բացատրությունն ուղղակի է. բազմամանդատ մեծամասնական ընտրակարգը «ձեռնտու չէր պատգամավորների մեծամասնությանը», քանի որ նրանց կախման մեջ կդներ ընտրողներից, այլ ոչ թե կուսակցությունների ղեկավարներից։

Հայաստանի խորհրդարանի մանդատների շերտավոր գծապատկեր՝ ըստ ընտրակարգի. 1995՝ 40 համամասնական և 150 մեծամասնական, 1999՝ 56 և 75, 2003՝ 75 և 56, 2007 և 2012՝ 90 և 41։
Կուսակցական ցուցակներով և միամանդատ ընտրատարածքներում ընտրված մանդատներ (գծապատկերը կազմված է գրքում նկարագրված ընտրական օրենքների հիման վրա)։

Ինչպես կարդալ այս գծապատկերը

Յուրաքանչյուր սյուն մեկ խորհրդարանական ընտրություն է։ Մուգ հատվածը կուսակցական ցուցակների միջև ձայների համամասնությամբ բաշխված մանդատներն են, բաց հատվածը՝ միամանդատ ընտրատարածքներում առաջին տեղը զբաղեցրածի շահած մանդատները։

Ինչ է ցույց տալիս

1995 թ. խորհրդարանն ուներ 190 մանդատ՝ 150-ը միամանդատ ընտրատարածքներից և 40-ը կուսակցական ցուցակներից։ 1999 թ.-ից խորհրդարանը կրճատվեց մինչև 131 մանդատ, և հարաբերակցությունն աստիճանաբար տեղաշարժվեց դեպի կուսակցական ցուցակները՝ 1999 թ. 56, 2003 թ. 75, 2007 թ.-ից 90։

1995 և 1996 թթ. ընտրությունները

1995 թ. խորհրդարանական ընտրություններն անցկացվեցին խառը օրենքով, 1996 թ. հաջորդեցին նախագահական ընտրությունները։ Երկուսի վերաբերյալ էլ գրքի գնահատականն այն է, որ իշխանության կազմը որոշվեց «ոչ թե ընտրողների ձայներով, այլ իշխանությունների կամքով՝ հանձնաժողովների որոշումներով», թեև խորհրդարանական ընտրություններում ընտրողների ընտրությունը հիմնականում հաշվի առնվեց։

Այն եզրահանգումը, որ գիրքն անում է այս շրջանից, կրկնվում է հետագա բոլոր գլուխներում. ընտրակարգն ընտրում են նրանք, ովքեր ընտրվելու են դրանով, և ընտրությունը հետևում է նրանց շահերին։ Թվերի վերլուծությունը, որ գիրքը զարգացնում է 2003–2009 թթ. համար, սկսվում է այստեղ՝ այն հարցով, թե ում առջև է համակարգը պատասխանատու դարձնում ընտրվածներին։

Հաջորդը՝ 1998–1999, հետագա ընտրությունների համար կիրառված մեթոդը՝ ընտրական թվերի համեմատություն։

Աղբյուր՝ «Ընտրական իրավունքը և ընտրությունների կեղծումները» (2010, հայերեն), նույն հեղինակի ավելի վաղ հայերեն գիրքը, որը վերլուծում է յուրաքանչյուր ընտրության պաշտոնապես հրապարակված թվերը։ Այստեղի թվերը վերցված են դրանից, էջերի համարները վերաբերում են PDF-ին։

Գրքից

Այս հոդվածը հիմնված է the 2010 Armenian edition-ի վրա՝ «Ընտրական իրավունքներ և ընտրությունների կեղծումներ» գրքից, հեղինակ՝ Լյուդվիգ Խաչատրյան: Գրքում մանրամասն ներկայացված են մեթոդը, բանաձևերը և դրանց հիմքում ընկած դեպքերը։

Կարդալ գիրքը Amazon-ում

Առնչվող վերլուծություններ